ANG LIBO UG HINGPIT NGA PANAHON

Bugna 20:4-6 “Ug nakita ko ang mga trono ug sila nanglingkod niini, ug gihatag kanila ang paghukom; ug nakita ko ang mga kalag sa mga gipunggutan tungod sa pagpamatuod kang Jesus, ug tungod sa pulong sa Dios, ug ang tanan nga wala managsimba sa mananap nga mapintas, ni sa iyang larawan, ug wala makadawat ug patik sa ilang mga agtang, ug sa mga kamot; ug sila nangabuhi ug nanaghari uban kang Cristo sulod sa usa ka libu ka tuig. Apan ang uban sa mga nangamatay, dili sila mabuhi pag-usab hangtud nga matuman ang usa ka libo ka tuig. Kini mao ang nahauna nga pagkabanhaw. Bulahan ug balaan ang may pag-ambit sa nahauna nga pagkabanhaw; sa ibabaw niini ang ikaduha nga kamatayon walay gahum; kondili sila mangahimong mga sacerdote sa Dios ug ni Cristo, ug magahari sila uban kaniya sa usa ka libo ka tuig.”

                Tali sa Kagul-anan nga Panahon ug sa Milenyo, adunay pipila ka mga dugang nga mamatikdan nga panghitabo nga gikinahanglan nga isipon. Ang kasamok kang Jacob nagsugod pagsamot human sa kamatayon ug pagkabanhaw ni Moses ug Elias , ang duha ka matinud-anon nga mga saksi. Kini nga mga hitabo naghatag og katwiran sa pagkakabig sa 144,000 ka mga Judio a.k.a “ang mga salin sa Israel”, nagpadilaab sa ilang misyonaryo nga kalihokan. Sila nagkuha sa ebanghelyo ngadto sa tibuok kalibutan, Bugna 14:3-6 Ug nanag-awit sila daw ingon sa usa ka bag-ong awit sa atubangan sa trono, ug sa atubangan sa upat sa mga binuhat nga buhi, ug sa mga anciano; ug walay bisan kinsa nga arang makatoon sa awit, gawas sa usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo nga mga tinubos gikan sa yuta. Kini sila mao ang mga wala mabulingi sa mga babaye; kay mga ulay sila. Kini sila mao ang mga naganunot sa Cordero, bisan asa siya paingon. Kini sila mao ang mga tinubos gikan sa taliwala sa mga tawo, nga mga inunahang mga bunga alang sa Dios ug alang sa Cordero. Ug walay limbong nga hingkaplagan sa ilang mga baba, kay wala silay buling. Ug nakita ko ang lain na usab nga manolonda, nga nagalupad sa kinatung-an sa langit, nga may Maayong Balita nga walay katapusan sa pagmantala kanila nga mga nagapuyo sa yuta, ug sa tanan nga nasud, ug banay, ug sinultihan, ug katawohan;” Kita adunay rason sa pagtoo nga kining 144,000 ka mga Judio, sa panahon sa katapusan nga katunga sa Panahon sa Kagul-anan, magakuha sa ebanghelyo ngadto sa tibuok kalibutan sa pagtuman sa giingon sa Mateo 24:14 “Ug igawali kining Maayong Balita sa gingharian sa tibook nga kalibutan, aron sa pagmatuod sa tanang mga nasud, ug unya magaabut ang katapusan.” Kini nga pagpamatuod gisuportahan sa kamatuoran nga ang katapusan moabot sa dayon human nga ang katapusan piniling Gentil mamaluwas. Si Pablo nagtawag niini nga “Kahingpitan sa mga Gentil”, Roma 11:25 “Kay dili ako buot, mga igsoon, nga dili ninyo hisayran kini nga tinago, aron dili kamo magpaka-makinaadmanon sa inyong kaugalingon, nga miabut sa usa ka pagkaagi ang pagkatig-a sa Israel, hangtud nga ang kahupnganan sa mga Gentil moabut.”  Timan-i nga sa “Kahingpitan o Kahupnganan sa mga Gentil” mahitabo, ang sunod nga hitabo nga gilauman mao ang Nasudnong Paghinulsol sa Israel diin ang tipik nga pagkatig-a sa mga Judio pagakuhaon.

                Ang bag-ong baruganan sa kamatuoran ug ang kinatibuk-an sa kalibutan nga pag-alagad ngadto sa Diyos sa mga 144,000 ka mga Judio mopasingaw sa kaligutgot sa mga nasamokan nang daan nga mga Mananap. Busa, ang walay puas nga paglutos sa Israel  ilawom sa kamot  sa mga anti-Kristo nagkasamot. Niining higayona, ang balay sa Israel mahimong biniyaan sa dihang ang mga mapintas nga mananap magapanamastamas sa mga Judio pinaagi sa pagpanamastamas sa ilang templo. Ang mga anti-Kristo magalingkod sa trono  ni David nga nagpakaaron-ingnon sa iyang kaugalingon nga Diyos. Ngadto sa katapusan, ang mga anti-Kristo magatigom sa mga nasod sa kalibutan aron sa paggubat sa Israel, sa makausa pag-usab, papason ang nasud sa mga Judio sa mapa. Ang panag-abin sa mga nasud magaasdang ngadto sa Israel sa paglusad sa Gubat sa Armageddon. Kini ang katapusan nga pagsuway sa mga Mananap sa pagwagtang sa pinili nga nasud gikan sa kalibutan.

ANG PANIMALAY SA AMAHAN, ANG NAHIBALOAN NANG DAAN UG PAGKASOBERANO SA DIYOS, UG ANG PANGHITABO SA WALA PA ANG KALIWAT SA BAG-ONG HERUSALEM

Juan 14:2 “Sa balay sa akong Amahan adunay daghan nga puloy-anan: kong wala pa unta, moingon unta ako kaninyo. Ako moadto sa pag-andam ug dapit alang kaninyo.”

ANG BALAY SA MGA HUDYO

Ang rural nga balay sa mga Hudyong pumoloyo kasagaran usa ka lawak nga patigayon. Tanang miyembro sa pamilya kontentong matulog sa salog nga diin wala nahinloi nga lapok. Ang hinungdan niini mao nga ang kadaghanan sa Hudyo sa panahon sa bibliya naglantaw sa usa ka balay nga lugar lamang sa pagretiro. Ang mga miyembro sa pamilya gihurot ang halos tanan nilang oras sa bulohaton sa Diyos sa gawas sa balay. Sa pagkatinuod, daghang mga pamilya nga kuntentong molingkod sa mga tolda sama nga ilang gitoldahan ang ilang mga nati og mga karnero nga makita sa gawas. Sa laktud, ang mga Hudyo ay mga taong nomadiko. Ang balay sa Amahan o panimalay naghisgot sa puloy-anan sa usa ka pamilya diin sila maprotektahan sa mga elemento, usa ka kapasilonganan. Sa usa ka pumoloyo, kini usa ka lamang sa lugar nga kan-anan og katulogan. Tungod niini, ang balay sa mga Hudyo sa panahon sa bibliya kay simple, kanang makalihok lang og mapuslan, og gamay. Apan ato usab isipon nga dili tanang Hudyo sa panahon sa bibliya nagpuyo sa dayan2 nga pamuyo. “Aduna usab mga nadiskubre nga mga balay nga adunay 12 ka mga lawak. Sulod niining klaseha sa balay adunay mga lawak nga nagpaingon sa sulod nga sawang, og mga alagianan nga hinimo sa poste og haligi nga bato nga nagapalibot sa sawang. Nagsunod sa hagdanan paingon sa atop ang gamay nga kuta nga nagpalibot sa atop nga sama sa mga sangga sa usa ka kastilyo. Aduna usab itaas nga lawak sa atop, sulod sa balay adunay de rejas nga tamboanan, og ang panagway adunay nindot nga nadayandayang pamag-ang nga nasul-ob og nahamutang,” http://www.biblehistory.com/sketches/ancient/wealthyisraelite-house.html

Ingon nga balaod, ang mga usa ray lawak nga balay makita sa mga balangay samtang kadtong daghang lawak makita sa siyudad. Ang mga occidental nagtukod sa iyang balay nga adunay lawak nga nakahilira kilid og kilid; ingon man usab, ang mga oriental mas gipili nga magtukod sa iyang lawak palibot sa kasawangan. “Adunay dako nga kalainan tali sa Oriental og Occidental nga balay sa labaw sa isa nga lawak. Ang gawas sa usa ka Occidental nga balay gimugna nga manindot kutob sa mahimo, labi na sa bahin nga nag-atubang sa kalsada. Apan ang gawas sa Oriental nga balay naghulagway nga usa ka haw-ang kung itandi. Ang Oriental nga balay nag-atubang sa sawang, kaysa mag-atubang sa kalsada, sama sa mga balay nga Occidental. Ang kinatibuk-an nga plano sa Oriental nga balay mao ang ganid nga lawak nga gitukod palibot sa dayag nga kasawangan. Ang rason niini nga pagkahan-ay mao ang panagtigom nga maoy una sa hunahuna.” http://www.biblehistory.com/sketches/ancient/wealthyisraelite-house.html

Maong kalibutanong hulagway nga gigamit sa Diyos sa paghulagway sa langitnong balay sa Amahan sa pag-ingon ni Hesus: “Sa balay sa akong Amahan adunay daghan nga puloy-anan.” Tungod niini, ang ubang maghuhubad sa bibliya naggamit sa pulong nga lawak kaysa puloy-anan. Sa tinuod lang, dapit nga puloy-anan ang mas nahaum. Sa bisan unsang bahin, ang kabug-aton sa gisulti ni Kristo maingon sa tinuod nga ang saad sa pagpuyo sa balay sa Amahan usa ka kasigurohan sa pagkauban sa walay katapusan, Juan 14:3 “Ug kung ako makaadto na ug makaandam kaninyo og dapit, moanhi ako pag-usab, og panad-on ko kamo uban gayud kanako; aron kung asa ako, atoa usab kamo.” Labaw pang mahinungdanon kaysa lawak, puloy-anan, dapit nga puloy-anan, mao ang kamatuoran nga si Kristo magadawat sa simbahan diha kaniya sa usa ka kasal og sa balay sa Amahan sila pareho nga magapuyo nga bana og asawa sa tanang pagka-walay katapusan.

ANG BALAY SA LANGITNONG AMAHAN

                Ang  pangasaw-onon ug ang iyang umaabot nga kasal ngadto sa Cordero kay kanhi gikaingon nga usa ka talinghagang pagpadayag nga nagrepresentar sa literal nga simbahan ni HesuKristo; maingon man, ang balay sa Amahan kay usa ka literal nga puloy-anan alang sa simbahan. Ang balay sa Amahan, nga usab naila nga bag-ong Herusalem, kay gihulagway sa tino ug sakto ni Juan, nga Hinigugma sa ingon: Bugna 21:12-14 ”Kini adunay mahabug ug daku nga paril nga may napulog-duha ka mga pultahan, ug sa pultahan anaay napulog-duha ka mga manolunda, ug diha sa mga pultahan nasulat ang mga ngalan sa napulog-duha ka mga banay sa kaliwatan ni Israel: Sa sidlakan may tulo ka mga pultahan, sa amihanan may tulo ka mga pultahan, sa habagatan may tulo ka mga pultahan, ug sa kasadpan may tulo ka mga pultahan.Ug ang paril sa siyudad may napulog-duha ka mga sukaranan, ug kanila diha ang mga ngalan sa napulog-duha ka mga apostoles sa Cordero.” Kini sa pagkatinuod nga literal nga puloy-anan apan sa limitado lamang nga puy-anan. Ang mga pagtulun-an nga ang mga magtotoo lakip nga magapuyo sa kanunay sulod sa balay sa Amahan ay usa ka tinumotumong konsepto. Sa atubangan ni Juan ang bag-ong Herusalem may sukod, Bugna 21:15-17 “Ug siya nga nakigsulti kanako may us aka bagakay nga bulawan aron sa pagsukod sa siyudad, ug ang mga ganghaan niini, ug ang kuta niini. Ug ang siyudad nagbarog nga parisukat, ug ang gitas-on sama sa iyang gilapdon: ug iyang gisukod ang siyudad sa iyang bagakay, napulog-duha ka kilometro. Ang gitas-on ug gilapdon managsama ang sukod. Ug iyang gisukod ang kuta niin, usa ka gatus ug kap-atan ka maniko, sumala sa sukod sa tawo, nga mao, sa manolunda.” Ang limitado nga luna sulod sa Parisukat nga Siyudad dili sa bisan unsang paagi makapaigo tanang mga gitubos sukod kang Adan kung ang tanan nga magtotoo moakupar sa balay sa Amahan.

                Kung atong balikan ang paghulagway ni Juan, kita mamahimo nga makatoo gikan niini nga dili tanang gitubos sa Diyos nga maingon nga residente sa bag-ong Herusalem. Una, ang mga kuta ug ganghaan sa balay sa Amahan nagsugyot og panagbulag tali sa mga taga-gawas ug residente sa sulod. Ikaduha, kini adunay limitadong sukod, ”Kini  adunay mahabug ug daku nga paril nga may napulog-duha ka mga pultahan, ug sa pultahan anaay napulog-duha ka mga manolunda, ug diha sa mga pultahan nasulat ang mga ngalan sa napulog-duha ka mga banay sa kaliwatan ni Israel: Sa sidlakan may tulo ka mga pultahan, sa amihanan may tulo ka mga pultahan, sa habagatan may tulo ka mga pultahan, ug sa kasadpan may tulo ka mga pultahan.Ug ang paril sa siyudad may napulog-duha ka mga sukaranan, ug kanila diha ang mga ngalan sa napulog-duha ka mga apostoles sa Cordero.” Dayon laing klasipikasyon ang makita tali sa mga katawhan nga girepresentahan sa ngalan sa mga ngalan sa anak ni Jacob ug mga ngalan sa mga apostoles. Ang mga ngalan nga nahasulat sa ganghaan diin ang mga manolunda nagbarog kay ang mga ngalan sa anak ni Jacob, “ug sa pultahan anaay napulog-duha ka mga manolunda, ug diha sa mga pultahan nasulat ang mga  ngalan sa napulog-duha ka mga banay sa kaliwatan ni Israel.” Kini nga mga ngalan nagrepresentar sa napulog-duha ka mga banay sa nasud sa Israel. Dili lamang kining mga ngalana nagpasabot sa napulog-duha ka banay sa Israel apan kini sa ilang kaugalingon ang mga amahan nga nagtukod sa mga nasud kansang ngalan sa kinatibuk-an nagsimbolo sa katawhan sa pakigsaad, ang mga Judio. Busa, ang mga ngalan nga nahasulat sa ganghaan sa balay sa Amahan, ang bag-ong Herusalem, hugot nga nagsugyot sa pisikal nga presensy sa Judio sulod sa Parisukat nga Siyudad. Ang mga ngalan sa mga apostoles sa ibabaw sa matag usa sa mga patukoranan, sa laing bahin, nagrepresentar sa Bag-ong Tugon nga simbahan ingon nga amahan nga nagtukod sa unang ἐκκλησία , ang gitawag nga katilingban sa Ginoo, Lukas 6:13-16 “Ug sa dihang adlaw na, iyang gitawag ngadto kaniya ang iyang mga tinun-an: ug kanila siya nagpili og napulog-duha, nga siya usab iyang ginganlan nga apostoles; Simon, (nga iyang ginganlan og Pedro,) ug Andres nga iyang igsoon, Santiago ug Juan, Felipe ug Bartolome, Mateo ug Tomas, Santiago nga anak ni Alfeo, ug si Simon nga ginganlan ang Makugihon, ug si Hudas nga igsoon ni Santiago, ug Hudas Iscariote, nga nahimong mabudhion.” Sa katapusan, ang limitado nga luna sulod sa bag-ong Herusalem gidesinyo aron sa pagpaigo sa istrikto sa mga luwas nga Judio ug sa Bag-ong Tugon nga simbahan.

Ang Ilhanan Sa Matuod Nga Bag-ong Testamentong Iglesia

Ang Matagnaong Hitabo Nga Naglambigit sa Simbahan ni Kristo

Ang Mahinungdanong Saad Sa Diyos Ngadto sa Iglesia

Ang Awtoridad Og Pagkawalay-katapusan Sa Gipakusog Nga Iglesia

Ang Gipakusog Nga Iglesia

Pag-ila sa Tinuod nga Iglesia

Ang Pagtukod sa Bag-ong Testamentong Iglesia

Ang Propeta Nga Si Juan Bautista

ANG DALAN NGA MADUGOON

Pagpasabot sa Hulagway

Nagpkita sa kasaysayan sa mga kasimbahanan sa Baptist gikan sa panahon sa ilang magtutukod, nga mao si Hesu Kristo, hangtod sa kaluwaan ka siglo.

1.     Ang tuyo niining maong hulagway  kay aron sa pagpakita base sa kasaysayan nga ang mga Baptist adunay walay naputol nga mga linya sa kasimbahanan sukad kang Kristo og nahatagan ug katumanan ang iyang panagna – “I WILL BUILD MY CHURCH AND THE GATES OF HELL SHALL NOT PREVAIL AGAINST IT.” Sa mga irregular nga mga kasimbahanan tataw nga makita ang pagtubo sa Katolisismo og Protestanismo. Ang mga Baptist dili mga Prostestante tungod sila wala migula sa Katoliko nga simbahan.

2.     Ang numero sa taas og ubos nagpadayag sa kaluwaan ka siglo.  Ang unang vertical nga linya mao ang A.D. 1, og ang  ikaduha, A.D. 100, og sunod sunod pa.

3.     Ang horizontal nga mga linya sa ubos anaa tunga kanila ang angga nga gihatag ngadto sa mga Baptist sa mga tuig og panahon ang nanglabay – Novations, Montanists, Paulicans, and Waldenses.

4.     ANG PULANG LINGIN NAGPASUNDAYAG SA MGA KASIMBAHANAN SA BAPTIST sugod sa unang simbahan sa Herusalem, nga gitukod ni Kristo sa panahon sa iyang ministro dine sa kalibutan, og niadtong mga nanggula nga kasimbahanan sa Judea, Antioch og uban pa. Ang pula nagpasabot nga sila gilutos. Luyo sa pinakapait nga pagbangga og paglutos, ang mga Baptist nga kasimbahanan makita gihapon sa tanang panahon. Ang unang angga nga gihatag kanila mao ang Kristiyano, ang mosunod Ana-Baptists, og sunod sunod pa. Imong mapansin nga ang mangitngit nga panahon gipasundayagan sa itom nga espasyo.  Bisan niining mga panahona imong mapansin ang mapadayonon nga linya sa simbahan nga gitawag ug Ana-Baptists. Sila mapadayonon og mapait nga ginalutos bisan ngadto sa kamatayon sa mga Katoliko. Duol sa unang napulog unom ka siglo ang Ana gitanggal og sila gitawag na lamang ug Baptists.

5.     ANG ITOM NGA LINGIN NAGPASUNDAYAG SA MGA SIMBAHAN DIIN ANG MGA SAYOP NANGGULA OG BUSA GITAWAG – IRREGULAR NGA SIMBAHAN. Ang unang sayop anaa sa gobyerno sa simbahan – Ang pastor nag-isip sa awtoridad nga wala gikahatag kanila ni Kristo. Ang mga pastor sa mga dagko nga simbahan nag-angkon sa awtoridad nga labaw sa uban og sa mga gagmay nga simbahan. Busa sa ikatulo ka siglo ang mga Romanong Hierarchiya namugna. Ang emperador nga si Constantine nagpatawag sa 313 og nangimbitar sa tanang mga simbahan sa pagpadala og mga representante alang sa paghimo ug konseho. Ang pula nga simbahan – nga mao ang mga simbahan sa Baptist – gibalibaran ang maong inbitasyon apan ang mga irregular nga simbahan nagpaunlak. Ang emperador nahimo nga ulo og busa ang grupo sa mga simbahan nga naila nga irregular nga simbahan nahimong Simbahan sa Estado. Ang emperador nagpadayon sa pagdumala sa mga simbahan hangtod nga si Leo II nag-angkon sa awtoridad isip sumusunod ni Pedro. Busa makita kung naunsa nga ang sayop sa gobyernong simbahan nahimong Popery. Sa Napulog unom ka siglo, ang mga Protestante nga simbahan nagsugod ug panggula sa Romano Katoliko. Sila gitawag nga Protestante tungod sila miprotesta batok sa sayop sa Katolisismo.

6.     Niadtong tuig 251 ang mga simbahan sa Baptist gideklara sa dili pakig-ambit sa mga irregular nga simbahan. Ilang gibalibaran ang mga bautismo sa mga bata o bautismo alang sa kaluwasan og busa nahimo ang pinakadaang angga – Ana-Baptist nga nagpasabot nga tig-usab ug bautismo.

Gihubad 2016 sa Park Baptist Church, Tagum City.