ANG PANIMALAY SA AMAHAN, ANG NAHIBALOAN NANG DAAN UG PAGKASOBERANO SA DIYOS, UG ANG PANGHITABO SA WALA PA ANG KALIWAT SA BAG-ONG HERUSALEM

Juan 14:2 “Sa balay sa akong Amahan adunay daghan nga puloy-anan: kong wala pa unta, moingon unta ako kaninyo. Ako moadto sa pag-andam ug dapit alang kaninyo.”

ANG BALAY SA MGA HUDYO

Ang rural nga balay sa mga Hudyong pumoloyo kasagaran usa ka lawak nga patigayon. Tanang miyembro sa pamilya kontentong matulog sa salog nga diin wala nahinloi nga lapok. Ang hinungdan niini mao nga ang kadaghanan sa Hudyo sa panahon sa bibliya naglantaw sa usa ka balay nga lugar lamang sa pagretiro. Ang mga miyembro sa pamilya gihurot ang halos tanan nilang oras sa bulohaton sa Diyos sa gawas sa balay. Sa pagkatinuod, daghang mga pamilya nga kuntentong molingkod sa mga tolda sama nga ilang gitoldahan ang ilang mga nati og mga karnero nga makita sa gawas. Sa laktud, ang mga Hudyo ay mga taong nomadiko. Ang balay sa Amahan o panimalay naghisgot sa puloy-anan sa usa ka pamilya diin sila maprotektahan sa mga elemento, usa ka kapasilonganan. Sa usa ka pumoloyo, kini usa ka lamang sa lugar nga kan-anan og katulogan. Tungod niini, ang balay sa mga Hudyo sa panahon sa bibliya kay simple, kanang makalihok lang og mapuslan, og gamay. Apan ato usab isipon nga dili tanang Hudyo sa panahon sa bibliya nagpuyo sa dayan2 nga pamuyo. “Aduna usab mga nadiskubre nga mga balay nga adunay 12 ka mga lawak. Sulod niining klaseha sa balay adunay mga lawak nga nagpaingon sa sulod nga sawang, og mga alagianan nga hinimo sa poste og haligi nga bato nga nagapalibot sa sawang. Nagsunod sa hagdanan paingon sa atop ang gamay nga kuta nga nagpalibot sa atop nga sama sa mga sangga sa usa ka kastilyo. Aduna usab itaas nga lawak sa atop, sulod sa balay adunay de rejas nga tamboanan, og ang panagway adunay nindot nga nadayandayang pamag-ang nga nasul-ob og nahamutang,” http://www.biblehistory.com/sketches/ancient/wealthyisraelite-house.html

Ingon nga balaod, ang mga usa ray lawak nga balay makita sa mga balangay samtang kadtong daghang lawak makita sa siyudad. Ang mga occidental nagtukod sa iyang balay nga adunay lawak nga nakahilira kilid og kilid; ingon man usab, ang mga oriental mas gipili nga magtukod sa iyang lawak palibot sa kasawangan. “Adunay dako nga kalainan tali sa Oriental og Occidental nga balay sa labaw sa isa nga lawak. Ang gawas sa usa ka Occidental nga balay gimugna nga manindot kutob sa mahimo, labi na sa bahin nga nag-atubang sa kalsada. Apan ang gawas sa Oriental nga balay naghulagway nga usa ka haw-ang kung itandi. Ang Oriental nga balay nag-atubang sa sawang, kaysa mag-atubang sa kalsada, sama sa mga balay nga Occidental. Ang kinatibuk-an nga plano sa Oriental nga balay mao ang ganid nga lawak nga gitukod palibot sa dayag nga kasawangan. Ang rason niini nga pagkahan-ay mao ang panagtigom nga maoy una sa hunahuna.” http://www.biblehistory.com/sketches/ancient/wealthyisraelite-house.html

Maong kalibutanong hulagway nga gigamit sa Diyos sa paghulagway sa langitnong balay sa Amahan sa pag-ingon ni Hesus: “Sa balay sa akong Amahan adunay daghan nga puloy-anan.” Tungod niini, ang ubang maghuhubad sa bibliya naggamit sa pulong nga lawak kaysa puloy-anan. Sa tinuod lang, dapit nga puloy-anan ang mas nahaum. Sa bisan unsang bahin, ang kabug-aton sa gisulti ni Kristo maingon sa tinuod nga ang saad sa pagpuyo sa balay sa Amahan usa ka kasigurohan sa pagkauban sa walay katapusan, Juan 14:3 “Ug kung ako makaadto na ug makaandam kaninyo og dapit, moanhi ako pag-usab, og panad-on ko kamo uban gayud kanako; aron kung asa ako, atoa usab kamo.” Labaw pang mahinungdanon kaysa lawak, puloy-anan, dapit nga puloy-anan, mao ang kamatuoran nga si Kristo magadawat sa simbahan diha kaniya sa usa ka kasal og sa balay sa Amahan sila pareho nga magapuyo nga bana og asawa sa tanang pagka-walay katapusan.

ANG BALAY SA LANGITNONG AMAHAN

                Ang  pangasaw-onon ug ang iyang umaabot nga kasal ngadto sa Cordero kay kanhi gikaingon nga usa ka talinghagang pagpadayag nga nagrepresentar sa literal nga simbahan ni HesuKristo; maingon man, ang balay sa Amahan kay usa ka literal nga puloy-anan alang sa simbahan. Ang balay sa Amahan, nga usab naila nga bag-ong Herusalem, kay gihulagway sa tino ug sakto ni Juan, nga Hinigugma sa ingon: Bugna 21:12-14 ”Kini adunay mahabug ug daku nga paril nga may napulog-duha ka mga pultahan, ug sa pultahan anaay napulog-duha ka mga manolunda, ug diha sa mga pultahan nasulat ang mga ngalan sa napulog-duha ka mga banay sa kaliwatan ni Israel: Sa sidlakan may tulo ka mga pultahan, sa amihanan may tulo ka mga pultahan, sa habagatan may tulo ka mga pultahan, ug sa kasadpan may tulo ka mga pultahan.Ug ang paril sa siyudad may napulog-duha ka mga sukaranan, ug kanila diha ang mga ngalan sa napulog-duha ka mga apostoles sa Cordero.” Kini sa pagkatinuod nga literal nga puloy-anan apan sa limitado lamang nga puy-anan. Ang mga pagtulun-an nga ang mga magtotoo lakip nga magapuyo sa kanunay sulod sa balay sa Amahan ay usa ka tinumotumong konsepto. Sa atubangan ni Juan ang bag-ong Herusalem may sukod, Bugna 21:15-17 “Ug siya nga nakigsulti kanako may us aka bagakay nga bulawan aron sa pagsukod sa siyudad, ug ang mga ganghaan niini, ug ang kuta niini. Ug ang siyudad nagbarog nga parisukat, ug ang gitas-on sama sa iyang gilapdon: ug iyang gisukod ang siyudad sa iyang bagakay, napulog-duha ka kilometro. Ang gitas-on ug gilapdon managsama ang sukod. Ug iyang gisukod ang kuta niin, usa ka gatus ug kap-atan ka maniko, sumala sa sukod sa tawo, nga mao, sa manolunda.” Ang limitado nga luna sulod sa Parisukat nga Siyudad dili sa bisan unsang paagi makapaigo tanang mga gitubos sukod kang Adan kung ang tanan nga magtotoo moakupar sa balay sa Amahan.

                Kung atong balikan ang paghulagway ni Juan, kita mamahimo nga makatoo gikan niini nga dili tanang gitubos sa Diyos nga maingon nga residente sa bag-ong Herusalem. Una, ang mga kuta ug ganghaan sa balay sa Amahan nagsugyot og panagbulag tali sa mga taga-gawas ug residente sa sulod. Ikaduha, kini adunay limitadong sukod, ”Kini  adunay mahabug ug daku nga paril nga may napulog-duha ka mga pultahan, ug sa pultahan anaay napulog-duha ka mga manolunda, ug diha sa mga pultahan nasulat ang mga ngalan sa napulog-duha ka mga banay sa kaliwatan ni Israel: Sa sidlakan may tulo ka mga pultahan, sa amihanan may tulo ka mga pultahan, sa habagatan may tulo ka mga pultahan, ug sa kasadpan may tulo ka mga pultahan.Ug ang paril sa siyudad may napulog-duha ka mga sukaranan, ug kanila diha ang mga ngalan sa napulog-duha ka mga apostoles sa Cordero.” Dayon laing klasipikasyon ang makita tali sa mga katawhan nga girepresentahan sa ngalan sa mga ngalan sa anak ni Jacob ug mga ngalan sa mga apostoles. Ang mga ngalan nga nahasulat sa ganghaan diin ang mga manolunda nagbarog kay ang mga ngalan sa anak ni Jacob, “ug sa pultahan anaay napulog-duha ka mga manolunda, ug diha sa mga pultahan nasulat ang mga  ngalan sa napulog-duha ka mga banay sa kaliwatan ni Israel.” Kini nga mga ngalan nagrepresentar sa napulog-duha ka mga banay sa nasud sa Israel. Dili lamang kining mga ngalana nagpasabot sa napulog-duha ka banay sa Israel apan kini sa ilang kaugalingon ang mga amahan nga nagtukod sa mga nasud kansang ngalan sa kinatibuk-an nagsimbolo sa katawhan sa pakigsaad, ang mga Judio. Busa, ang mga ngalan nga nahasulat sa ganghaan sa balay sa Amahan, ang bag-ong Herusalem, hugot nga nagsugyot sa pisikal nga presensy sa Judio sulod sa Parisukat nga Siyudad. Ang mga ngalan sa mga apostoles sa ibabaw sa matag usa sa mga patukoranan, sa laing bahin, nagrepresentar sa Bag-ong Tugon nga simbahan ingon nga amahan nga nagtukod sa unang ἐκκλησία , ang gitawag nga katilingban sa Ginoo, Lukas 6:13-16 “Ug sa dihang adlaw na, iyang gitawag ngadto kaniya ang iyang mga tinun-an: ug kanila siya nagpili og napulog-duha, nga siya usab iyang ginganlan nga apostoles; Simon, (nga iyang ginganlan og Pedro,) ug Andres nga iyang igsoon, Santiago ug Juan, Felipe ug Bartolome, Mateo ug Tomas, Santiago nga anak ni Alfeo, ug si Simon nga ginganlan ang Makugihon, ug si Hudas nga igsoon ni Santiago, ug Hudas Iscariote, nga nahimong mabudhion.” Sa katapusan, ang limitado nga luna sulod sa bag-ong Herusalem gidesinyo aron sa pagpaigo sa istrikto sa mga luwas nga Judio ug sa Bag-ong Tugon nga simbahan.